تحلیل بنیادی بیمه البرز

گاهی به صنعت بیمه در ایران

تعاریف بیمه ای

در ابتدا برخی از تعاریف بیمه ای پرکاربرد در صنعت بیمه مورد بررسی قرار می گیرد.

قرارداد بیمه: در قرارداد بیمه رابطه حقوقی که بین بیمه گذار و بیمه گر بوجود میاید منشا تعهد است و متعهد که بیمه گر است تعهد می کند که تحت شرایط معینی در صورت بروز حادثه که به تعهد بیمه گر تحقق می بخشد از بیمه شده رفع زیان کند.

بیمه گر: شخصی حقوقی که در مقابل دریافت حق بیمه از بیمه گذار تعهد بر جبران خسارت و یا پرداخت وجه معینی را در صورت وقوع حادثه به عهده می گیرد.

بیمه گذار: شخص حقیقی یا حقوقی که طرف تعهد بیمه گر است و شخصی است که با پرداخت حق بیمه جان، مال و مسئولیت خود و یا دیگری را برای مدت مشخص و معینی تحت پوشش بیمه قرار می دهد.

حق بیمه: وجهی که بیمه گذار به بیمه گر می پردازد تا در مقابل، بیمه گر در صورت وقوع حادثه و ایجاد خسارت زیان وارده رو جبران کند و یا مبلغی به بیمه گذار و یا ذینفع از قرارداد یا اشخاص ثالث بپردازد. حق بیمه را بهای خطر می نامند و مبلغ آن بستگی به شدت و ضعف احتمال وقوع دارد.

بیمه اتکایی: قرارداد واگذاری یا عملی است که به موجب آن شرکت بیمه درصد یا قسمتی از خطرهای مورد تعهد خود را بر اساس یک قرارداد اتکایی نزد یک یا چند شرکت بیمه اتکایی بیمه می کند.

بیمه اتکایی عملی است که به موجب آن بیمه گر شخص دیگری را (اتکاگر) برای تقبل تعهدهای مالی که در قبال بیمه گذاران خود دارد شریک و سهیم می کند یا به عبارت دیگر با انعقاد قرارداد بیمه اتکایی، یک طرف (اتکاگر) در ازای دریافت مبلغی متعهد جبران و استرداد تمام یا قسمتی از پرداخت های مورد تعهد بیمه گر که ناشی از قرادادهای بیمه حاضر یا آتی او باشد، می گردد.

حق بیمه سرانه: از تقسیم حق بیمه تولیدی صنعت بیمه بر جمعیت هر کشور به دست می آید و بیانگر مقدار حق بیمه ای است که به طور متوسط هر نفر پرداخت کرده است. در نمودار زیر مقایسه حق بیمه سرانه در ایران و جهان به دلار آورده شده است. در سال ۲۰۱۶ حق بیمه سرانه در ایران تقریبا ۱۱۰ دلار است در حالیکه این رقم برای جهان ۶۴۰ دلار به ازای هر نفر می باشد.

حق بیمه صادره: مبالغ بیمه نامه هایی که طی دوره گزارش توسط موسسات بیمه صادر شده اند.

خسارت پرداختی: خسارت هایی که طی دوره مورد بررسی توسط شرکتهای بیمه پرداخت شده است خسارت پرداختی نامیده می شود

ضریب خسارت: برای محاسبه اینکه چند درصد از حق بیمه ها بابت خسارت خطرهای تحت پوشش به بیمه گذاران پرداخت شده است یا پرداخت خواهد شد. در واقع نسبت خسارت واقع شده به حق بیمه عاید شده است.

در سال ۱۳۹۵ حق بیمه صادره بازار بیمه ۲۸۰ هزار میلیارد ریال بوده است که در مقایسه با سال قبل ۲۲ درصد رشد داشته است. خسارت پرداختی بازار بیمه نیز ۱۸۳ هزار میلیارد ریال بوده که در مقایسه با سال قبل ۲۵ درصد افزایش داشته است. ضریب خسارت بازار بیمه ۸۳ درصد است که نسبت به سال گذشته ۰٫۲ واحد افزایش داشته است.

شاخص های اقتصادی، اجتماعی و بیمه ای

روند برخی از شاخص های اقتصادی کشور و حق بیمه صادر شده در صنعت بیمه و حق بیمه سرانه به شرح جدول زیر می باشد.

بازار بیمه ایران

در سال ۱۳۹۵ شركت بيمه دولتي ايران و ۲۳ شركت بيمه غيردولتي، آسيا، البرز، دانا، معلم، پارسيان، توسعه، رازي، كارآفرين، سينا، ملت، دي، سامان، نوين، پاسارگاد، ميهن، كوثر، ما، آرمان، تعاون، سرمد، تجارت نو، حكمت صبا و خاورميانه در سرزمين اصلي و۶ شركت بيمه حافظ، اميد، ايران معين، متقابل كيش، متقابل اطمينان متحد قشم و آسماري در مناطق آزاد و ويژه اقتصادي مشغول انجام فعاليت بوده اند. دو شركت بيمه اتكايي امين و اتكايي ايرانيان نيز در زمينه عمليات اتكايي فعاليت مي نمايند. بدين ترتيب تا پايان سال ۱۳۹۵ تعداد ۳۲ شركت بيمه در كشور فعاليت مي نمايند. در جدول زير نام شركتهاي بيمه، نوع مالكيت، حوزه فعاليت، تاريخ صدور پروانه فعاليت هر يك و رشته هاي فعاليت آنها ذكر شده است. همچنین در بهمن ماه ۱۳۹۳ پروانه فعاليت شركت بيمه توسعه در انواع بيمه هاي زندگي و رشته هاي بيمه خودرو (شخص ثالث، حوادث راننده و بدنه اتومبيل) ابطال شده است. سه شركت بيمه تجارت نو، حكمت صبا و خاورميانه نیز پروانه فعاليت خود را از بيمه مركزي طي سال ۱۳۹۵اخذ نموده اند.

سهم بخش دولتی و غیر دولتی در حق بیمه های صادر شده

در سال ۱۳۹۵ شرکت بیمه ایران (دولتی) در مجموع صدور ۳۸ درصد حق بیمه و پرداخت ۴۳٫۷ درصد از خسارت های بازار را به خود اختصاص داده است. شرکتهای بیمه غیر دولتی نیز ۶۲ درصد از حق بیمه بیمه های بازار بیمه را صادر و ۵۶٫۳ درصد از مبالغ خسارات را به زیاندیدگان پرداخت کرده اند.

در نمودار زیر سهم بخش دولتی و غیردولتی در حق بیمه های صادره در کل کشور آورده شده است. در حال حاضر بخش دولتی فقط شامل بیمه ایران می باشد.

سهم بخش دولتی و غیر دولتی در خسارت های پرداخت شده

در نمودار زیر روند سهم بخش دولتی و غیردولتی از خسارتهای پرداختی صنعت بیمه از سال ۱۳۸۶ تا ۱۳۹۵ آورده شده است.

مقایسه تعداد بیمه نامه های صادر شده و خسارت های پرداخت شده درصنعت بیمه

در سال ۱۳۹۵ تعداد بیمه نامه های صادر شده ۵۶ میلیون فقره و تعداد خسارت های پرداختی ۳۵ میلیون فقره بوده است.

حق بیمه های صادر شده و خسارتهای پرداخت شده به تفکیک شرکت های بیمه ای

در سال ۱۳۹۵ شرکت بیمه ایران در مجموع تولید ۳۸ درصد حق بیمه و پرداخت ۴۳٫۷ درصد از خسارت های بازار را به خود اختصاص داده است. شرکتهای بیمه غیردولتی ۶۲ درصد از حق بیمه های بازار بیمه را صادر و ۵۶٫۳ درصد از مبالغ خسارات را به زیاندیدگان پرداخت کرده اند.

تعداد بیمه نامه های صادر شده در بازار بیمه نسبت به سال قبل تقریبا ۱۴٫۲ درصد و تعداد خسارت های پرداختی کشور ۳۸٫۸ درصد رشد یافته است.


مقایسه ضریب خسارت شرکتهای بیمه ای و صنعت بیمه

در سال ۱۳۹۵ ضریب خسارت صنعت بیمه در کشور ۸۳٫۴ درصد بوده است. ضریب خسارت ۱۰ شرکت بیمه میهن( با ۱۲۷٫۷ درصد)، ایران معین(با ۱۲۴٫۴ درصد)، حافظ(با ۱۰۶٫۱ درصد)، ملت(با ۱۰۲٫۵) درصد، ایران(با ۸۷٫۱ درصد)، کوثر(با ۸۶٫۹ درصد)، کارآفرین(با ۸۵٫۴ درصد)، نوین(با ۸۴٫۶ درصد)، سینا(با ۸۴٫۵ درصد) و رازی(با ۸۳٫۶ درصد) بیشتر از ضریب خسارت بازار بیمه بوده است.

عملکرد بیمه درمان و شخص ثالث و مازاد ثالث

در سال ۱۳۹۵ از مجموع كل حق بيمه توليدي ( ۲۸۰ هزار ميليارد ريال) بيشترين سهم ( ۳۹ درصد) به رشته بيمه شخص ثالث و مازاد تعلق دارد. حق بيمه اين رشته به همراه بيمه هاي حوادث راننده و بدنه
اتومبيل در مجموع ۴۸درصد از كل حق بيمه هاي توليدي بازار بيمه را تشكيل مي دهد. همچنين ۵۲ درصد از كل خسارتهاي پرداختي بازار بيمه مربوط به بيمه هاي اتومبيل است.

بيشترين ضريب خسارت مربوط به دو رشته بيمه شخص ثالث و مازاد و بيمه درمان (به ترتيب با ۹۵/۷و ۹۴/۳درصد) بوده است كه سهم عمده از پرتفوي بازار بيمه را به خود اختصاص داده اند. ۳۵٫۷ درصد از مجموع بيمه نامه هاي صادره به رشته شخص ثالث و مازاد و ۹۳/۶ درصد از تعداد خسارتهاي پرداختي به بيمه درمان تعلق دارد.

معرفی شرکت

شرکت بیمه البرز به صورت شرکت سهامی خاص در تاریخ ۲۸ تیر ماه ۱۳۳۸ در اداره ثبت شرکتهای تهران به ثبت رسید. نوع شرکت در سال ۱۳۵۲ از سهامی خاص به سهامی عام تبدیل و متعاقبا در اجرای لایحه قانونی ملی شدن موسسات بیمه و موسسات اعتباری، ملی اعلام گردید. شرکت در تاریخ ۱۳/۹/۱۳۶۷ به شرکت دولتی تبدیل و تا تاریخ ۳۱/۶/۱۳۸۶ طبق اساسنامه مصوب هیئت وزیران اداره شده است. به استناد تصویب نامه هیئت وزیران شرکت از شهریور ماه ۱۳۸۶ مشمول واگذاری گردید که پیرو این تصمیم در سال ۱۳۸۷ معادل ۲۰ درصد سهام شرکت بابن رد دیون دولت به سازمانهای تامین اجتماعی، تامین اجتماعی نیروهای مسلح، صندوق بازنشستگی کشوری و صندوق ذخیره فرهنگیان واگذار شد. با پذیرفته شدن شرکت در بورس در سال ۱۳۸۸ معادل ۶۰ درصد از باقیمانده سهام شرکت به سایر اشخاص و کارکنان (ترجیحی) واگذار و سهام دولت به ۱۷٫۳۴ درصد کاهش یافت.

موضوع فعالیت شرکت شامل انجام انواع عملیات بیمه ای مستقیم در انواع رشته های بیمه زندگی و غیر زندگی بر اساس پروانه فعالیت صادره از سوی بیمه مرکزی، تحصیل پوشش بیمه های اتکایی از داخل یا خارج از کشور در رابطه با بیمه نامه های صادره در چارچوب ضوابط بیمه مرکزی، قبول بیمه های اتکایی از موسسات بیمه داخلی و خارجی در حدود مقررات مربوط و مشروط به رعایت ظرفیت نگهداری شرکت و ضوابط اعلام شده از طرف بیمه مرکزی و سرمایه گذاری از محل سرمایه، ذخایر و اندوخته های فنی و قانونی در چارچوب ضوابط مصوب شورای عالی بیمه می باشد.

ترکیب سهامداران

ترکیب سهامداران عمده شرکت بیمه البرز به شرح جدول زیر می باشد.

سرمایه شرکت

روند افزایش سرمایه شرکت به شرح جدول زیر می باشد.

بررسی صورت سود وزیان

در شرکتهای بیمه ای صورت سود و زیان تا حدی متفاوت از شرکتهای غیر بیمه ای می باشد. صورتهای مالی شرکتهای بیمه ای در حال حاضر بر اساس استاندارد حسابداری شماره ۲۸ (فعالیتهای بیمه ای) و طبق نمونه های مصوب شورای عالی بیمه تهیه و ارائه می شود. درآمدهای موجود در یک شرکت بیمه را میتوان به طبقات زیر تقسیم کرد:

درآمد حق بیمه مستقیم

درآمد حق بیمه قبولی اتکایی

درآمد کارمزد و کارمزد مشارکت در منافع

درآمد خسارت سهم بیمه گران اتکایی

درآمد سرمایه گذاری ها و سایر درآمدها و سایر درآمدها

سایر درآمدها

روند سود و زیان شرکت از سال ۱۳۹۲ تا نیمه اول سال ۱۳۹۶ به صورت زیر می باشد.

حق بیمه صادره

شرکت بیمه البرز در انواع رشته های بیمه ای زندگی و غیرزندگی فعالیت دارد. بیمه های غیرزندگی شامل بیمه های باربری، آتش سوزی، بدنه اتومبیل، ثالث خودرو، حوادث سرنشین، درمان، درمان سرطان(امیدآفرین)، تشکیل سرمایه، حوادث، مسئولیت، مهندسی، نفت و گاز و پتروشیمی، کشتی، هواپیما می باشند.

برای سال های آتی با توجه به میانگین رشد صنعت بیمه به میزان ۲۱ درصد، مبلغ حق بیمه صادره در صنعت بیمه برآورد گردید. برای پیش بینی حق بیمه صادره شرکت برای سال ۱۳۹۶ با توجه به گزارش ۱۱ ماهه شرکت و درنظر گرفتن میانگین حق بیمه صادره دی و بهمن ماه برای اسفند ماه، برآورد حق بیمه سال ۱۳۹۶ انجام گردید. با توجه به روند سالهای گذشته سهم بیمه البرز از درآمد حق بیمه صنعت بیمه ۶٫۳ درصد در نظر گرفته شد. با توجه به محاسبات ذکر شده مبلغ حق بیمه صادره کل بیمه البرز برای سال های ۱۳۹۶ تا ۱۳۹۸ بدین صورت برآورد گردید.

ترکیب پرتفوی شرکت و سهم رشته های بیمه ای مختلف از سال های ۱۳۹۲ تا ۱۳۹۵ و برآورد آن ها برای سال های ۱۳۹۶ تا ۱۳۹۸ در جدول زیر آورده شده است.

حق بیمه اتکایی واگذاری

بیمه اتکایی عملی است که به موجب آن بیمه گر(شرکت بیمه) شخص دیگری را (اتکاگر) برای تقبل تعهدهای مالی که در قبال بیمه گذاران خود دارد شریک و سهیم می کند. شرکت‌های بیمه اتکایی در مقابل دریافت قسمتی از حق بیمه‌های شرکت‌های بیمه متعهد می‌شوند بخشی از خسارتهای احتمالی مربوط به بیمه نامه یا بیمه نامه‌های صادره توسط شرکت بیمه طرف قرارداد را جبران نمایند. این بیمه ابزاری برای توزیع ریسک به شمار می آید.

درصدی از مبلغ حق بیمه صادره به صورت اتکایی اجباری به بیمه مرکزی پرداخت می شود. این درصد در سال ۱۳۹۵ برای بیمه های زندگی ۲۵ درصد و برای بیمه های غیرزندگی ۱۵ درصد بوده است. طبق مصوبه جدید بیمه مرکزی، سهم واگذاری اتکایی اجباری در سال ۱۳۹۷ در بیمه های غیر زندگی و زندگی به ترتیب به ۱۳ و ۲۳درصد کاهش می یابد. این میزان برای سال ۱۳۹۸ در بیمه های غیر زندگی و زندگی به ترتیب ۱۲ و ۲۲ درصد، ۱۱ و ۲۱ درصد برای سال ۱۳۹۹ و برای سال ۱۴۰۰ نیز ۱۰ و ۲۰ درصد اعلام شد.

شرکت بیمه البرز در رشته هایی چون باربری، آتش سوزی، مهندسی، نفت و گاز و پتروشیمی و هواپیما از بیمه اتکایی به صورت اختیاری استفاده کرده است.

روند حق بیمه اتکایی واگذاری اجباری و اختیاری از سال ۱۳۹۲ تا ۶ ماه ابتدای سال ۱۳۹۶ به صورت زیر می باشد.

برای پیش بینی حق بیمه اتکایی اجباری از درصدهای اعلامی بیمه مرکزی و برای حق بیمه اتکایی اختیاری در رشته های موردنظر برای سال های آتی از نسبت های ۶ ماهه سال ۱۳۹۶ استفاده گردید.

در جدول زیر درصد واگذاری حق بیمه اتکایی به صورت اجباری و اختیاری آورده شده است.

لذا مبلغ برآوردی حق بیمه اتکایی واگذاری به شرح جدول زیر می باشد.

ذخایر حق بیمه

بر اساس آیین نامه شورای‌عالی بیمه مؤسسات بیمه مکلف‌اند برای ایفای تمامی تعهداتی که به موجب قراردادهای بیمه مستقیم و قراردادهای بیمه اتکایی به عهده گرفته‌اند، ذخایر فنی را محاسبه نمایند.

برای بیمه‌های زندگی ذخیره ریاضی، ذخیره مشارکت بیمه‌گزاران در منافع، ذخایر فنی بیمه عمر زمانی و ذخیره فنی تکمیلی و خطرات طبیعی و برای بیمه‌های غیرزندگی ذخیره ‌حق‌بیمه )حق‌بیمه عاید نشده(، ذخیره ریسک‌های منقضی‌نشده، ذخیره خسارات معوق، ذخیره برگشت ‌حق‌بیمه، ذخیره ریاضی، ذخیره مشارکت بیمه‌گزاران در منافع، ذخیره فنی تکمیلی و خطرات طبیعی محاسبه میگردد. ضوابط این آیین‌نامه، نحوه محاسبه و برآورد ذخایر فنی سهم مؤسسات بیمه را پس از کسر سهم بیمه‌گران اتکایی تعیین می‌نماید. در احتساب آن بخش از ذخایر فنی که بیمه‌گران اتکایی نیز در آن سهم دارند مؤسسات بیمه موظف‌اند ضمن منعکس کردن ذخایر فنی قبل از کسر سهم بیمه‌گر یا بیمه‌گران اتکایی،‌ سهم بیمه‌گران اتکایی را نیز حسب مورد محاسبه و همراه با ذخایر فنی ابتدای دوره، به ترتیب مقرر در نمونه ترازنامه و صورت سود و زیان مصوب شورای‌عالی بیمه در صورت‌های مالی خود منعکس نمایند.

ذخیره حق بیمه محاسبه شده و در صورت افزایش ذخیره حق بیمه (حق بیمه عاید نشده) نسبت به سال مالی قبل این مابه التفاوت از حق بیمه صادره کسر می شود و بالعکس٫ برای محاسبه ذخایر از میانگین نسبت های افزایش(کاهش) ذخایر نسبت به حق بیمه صادره برای سال های مالی قبل استفاده گردید.

لذا افزایش(کاهش) ذخیره حق بیمه سهم نگهداری و اتکایی و کل به صورت زیر می باشد.

خسارت پرداختی

در بیمه نامه های مستقیم هزینه خسارت پس از گزارش وقوع خسارت از سوی بیمه گذار و انجام رسیدگی های لازم توسط کارشناسان شرکت در حساب ها شناسایی می شود. همچنین بابت خسارت واقع شده ای که گزارش نشده است و یا در صورت گزارش هنوز پرداخت نشده است با توجه به تجربیات گذشته ذخیره مورد نیاز شناسایی می شود. برای برآورد خسارت پرداختی، نسبت خسارت پرداختی به حق بیمه صادره برای ۱۱ ماهه سال ۱۳۹۶ برای  سالهای آتی در نظر گرفته شد و میزان خسارت پرداختی برآورد گردید.

روند خسارتهای پرداختی از سال ۱۳۹۲تا ۱۳۹۵ و برآورد صورت گرفته برای سال های ۱۳۹۶ تا ۱۳۹۸ به شرح جدول زیر می باشد.

درآمد کارمزد منافع اتکایی واگذاری

شرکت های بیمه ای که درصدی از حق بیمه خود را به بیمه مرکزی یا سایر شرکتهای بیمه ای واگذار می کنند در ازای این واگذاری مبلغی را به عنوان کارمزد منافع اتکایی دریافت می کنند که در زمره درآمدهای شرکت بیمه محصوب می شود. برآورد کارمزد منافع اتکایی بر اساس میانگین نسبت درآمد کارمزد منافع اتکایی به حق بیمه اتکایی برای سالهای مالی قبل به صورت نسبتی از حق بیمه اتکایی واگذاری برآورد گردید.

هزینه های بیمه ای

هزینه کارمزد نمایندگان بیمه شرکت نیز بر اساس نسبت کارمزد بودجه شرکت برای سالهای آتی به صورت نسبتی از حق بیمه صادره در نظر گرفته شد.

ذخیره فنی تکمیلی و خطرات طبیعی بر اساس ۳ درصد حق بیمه صادره پس از کسر حق بیمه اتکایی بعلاوه ذخیره سال قبل محاسبه گردید.

هزینه صندوق تامین خسارت های بدنی ۸ درصد حق بیمه ثالث اجباری پس از کسر حق بیمه اتکایی برآورد گردید.

هزینه سهم وزارت بهداشت به میزان ۱۰ درصد حق بیمه ثالث اختیاری و اجباری محاسبه گردید.

هزینه سهم نیروی انتظامی نیز به صورت نسبتی از حق بیمه ثالث اجباری برآورد گردید.

درآمدهای سرمایه گذاری

درآمد سرمایه گذاریها به صورت نسبتی از ذخایر حق بیمه برآورد گردید.

صورت سود وزیان

بر اساس برآوردهای صورت گرفته صورت سود وزیان شرکت بیمه البرز به شرح جدول زیر می باشد.

ارزشگذاری:

مفروضات ارزشگذاری به روش DDM به صورت زیر می باشد.

ارزش هر سهم شرکت به روش DDM و با فرض تقسیم سود ۵۰ درصدی در سال های آتی و با در نظر گرفتن سود کارشناسی سال های ۱۳۹۶ ، ۱۳۹۷ و ۱۳۹۸ مطابق جدول زیر می باشد.

بر اساس میانگین وزنی نسبت قیمت به درآمد و ارزش دفتری به حقوق صاحبان سهام شرکتهای مشابه بورسی، ارزش برآوردی هر سهم بیمه البرز به شرح جدول زیر می باشد.

روند قیمتی سهم

روند قیمتی سهم در یک سال گذشته بدین صورت بوده است.

دانلود فایل گزارش

دیدگاهتان را بنویسید