تحلیل بنیادی شرکت پتروشیمی زاگرس

صنعت

پتروشیمی به صنایعی گفته می‌شود که در آن هیدروکربن‌های موجود در نفت خام و یا گاز طبیعی پس از فرآوری در یک سری فرآیندهای شیمیایی، به فرآورده‌های جدید شیمیایی تبدیل می‌شوند. تولید محصولات پتروشیمی به گونه‌ای است که در برخی حالات، یک واحد اصلی در بالادست، ماده اولیه واحدهای دیگر را تولید می‌کند، مانند واحد الفین که با تولید اتیلن و پروپیلن، نیاز واحدهای پلی اتیلن و پلی پروپیلن را تأمین می‌کند. صنعت پتروشیمی تأمین‌کننده اصلی مواد مصرفی مورد نیاز در بیشتر صنایع دیگر مانند شیمیایی، برق و الکترونیک، نساجی، پزشکی، خودروسازی، لوازم خانگی، غذایی و غیره می‌باشد. عواملی چون ارزانی مواد اولیه، ارزش افزوده فرآورده‌ها و نیاز فراوان و حیاتی به محصولات پتروشیمی، از مهمترین عوامل سرمایه‏ گذاری در این صنعت محسوب می‌شوند.

صنعت پتروشیمی یکی از مهم‌ترین صنایع وابسته به نفت است که با فرآوری نفت خام و گاز طبیعی، ارزش افزوده حاصل از این مواد را فزونی می‌بخشد. صنایع نفت به سه حوزه بالادستی، پایین‌دستی و میان‌دستی تقسیم می‌شوند. صنایع بالادستی در صنعت نفت عبارتی است که به بخش جستجو، اکتشاف، حفاری و تولید نفت خام و گاز طبیعی اطلاق می‌شود. این بخش گاهی به نام اکتشاف و تولید هم شناخته می‌شود. در واقع صنایع بالادستی شامل جستجو برای یافتن میدان‌های بالقوه زیرزمینی یا زیردریایی، حفاری و اکتشاف چاه و نهایتاً عملیات چاه‌ها است که نفت خام و گاز طبیعی خام را به سطح می‌آورد. صنایعی که از محصولات پتروشیمی و یا تولیدات پالایشگاه‏های نفت به عنوان مواد اولیه استفاده می‌نمایند، صنایع پایین‌دستی پتروشیمی شناخته می‌شوند. این عبارت معمولا برای اشاره به تصفیه نفت خام و توزیع و فروش گاز طبیعی و محصولات مشتق‌شده از نفت خام، مورد استفاده قرار می‌گیرد. صنعت پایین‌دستی محدوده گسترده‌ای شامل پالایشگاه‌های نفتی، کارخانجات پتروشیمی، شرکت‌های توزیع محصولات نفتی و گاز طبیعی و بازار خرده‌فروشی را در برمی‌گیرد. این بخش با ارائه محصولات نهایی )بنزین، گازوئیل، سوخت هواپیما، نفت کوره، قیر، روغن‌ها، لاستیک مصنوعی، پلاستیک‌ها، کودها، ضدیخ‌ها، آفت‌کش‌ها، مواد دارویی، گاز طبیعی و پروپان(  به صورت مستقیم با مصرف‌کنندگان نهایی سر و کار دارد.

از جمله مزیت‌های توسعه صنایع پایین‌دستی نسبت به صنایع بالادستی عبارت است از فعالیت کمتر، سرمایه‏ گذاری کمتر، ارزش افزوده بالاتر، اشتغال‌زایی بیشتر، تنوع بیشتر محصولات و مخاطرات کمتر. در این میان صنایع میان‌دستی عمدتاً در دسته پایین‌دستی طبقه‌بندی می‌شوند. امروزه پتروشیمی، صنعتی بسیار گسترده با تکتولوژی پیچیده و فرآورده‌های متنوع بوده و تعداد محصولات آن به هزاران مورد می‌رسد. اهمیت محصولات پتروشیمی کاملاً روشن است.

اگر قرار باشد محصولات کشاورزی، انواع پارچه و پوشاک، مسکن، مواد شوینده و پاک‌کننده و داروهای مختلف، بدون استفاده از محصولات پتروشیمی تولید شوند، هرگز نیازهای رو به افزایش جمعیت جهان تأمین نخواهند شد. امروزه کشورهای مختلف جهان براساس موقعیت و امکانات خود از جمله دستیابی به دانش فنی، مواد اولیه و منابع نفت و گاز ارزان، در زمینه‌های خاصی از پتروشیمی از جمله تولید مواد پایه و یا پایین‌دستی سرمایه‏ گذاری می‌کنند.

در این حوزه از صنعت نیز همانند حوزه‌های دیگر صنعت، کشورهای پیشرفته به دلیل توانمندی‌های مدیریتی و تکنولوژیکی ، ترجیح می‌دهند مواد پایین‌دستی با ارزش افزوده بالا تولید کرده و ساخت مواد پایه با ارزش افزوده کمتر را به کشورهای در حال توسعه واگذار نمایند.

 

زنجیره تأمین صنعت پتروشیمی

زنجیره ارزش صنعت پتروشیمی از هیدروکربن‏ های موجود در نفت خام، میعانات گازی و یا گاز طبیعی آغاز شده و پس از فرآورش در فرآیندهای شیمیایی و پتروشیمیایی به فرآورده‏ های جدید شیمیایی تبدیل می ‏شوند.

زنجیره تأمین محصولات پتروشیمی حاصل از خوراک گاز طبیعی و نفت خام در شکل زیر نمایش داده شده است

 

متانول

متانول یا متیل الکل یا الکل متیلیک یا الکل چوب ساده‌ترین نوع الکل‌هاست که با فرمول شیمیایی CH3OH شناخته می‌شود. متانول از فعالیت بی‌هوازی گونه‌های زیادی از باکتری‌ها تولید می‌شود و در نتیجه مقدار اندکی از بخار متانول وارد جو می‌شود و پس از چندین روز به‌وسیله اکسیژن و با کمک نور خورشید اکسید شده به آب و دی‌اکسیدکربن تبدیل می‌گردد.

 

فرآیند تولید متانول

به طور کلی فرآیند تولید متانول در مراحل زیر صورت می‏گیرد.

 

کاربردهای متانول

متانول به‌عنوان ضد یخ، حلال و سوخت بکار برده می‌شود. از متانول برای تقلیب اتانول نیز استفاده می‌شود، این عمل به منظور غیرقابل شرب نمودن اتانولی که برای مصارف صنعتی تولید می‌شود انجام می‌پذیرد (در کشورهای اسلامی به جهت مسائل شرعی و در کشورهای دیگر به جهت معافیت از مالیات فروش مواد مست‌کننده) بدین منظور از مواد دیگری چون پریدین و تربانتین نیز استفاده می‌شود.

متانول به صورت محدود به عنوان سوخت در موتورهایی با سیستم احتراق داخلی استفاده می‌شود. متانول تولید شده از چوب و سایر ترکیبات آلی را متانول آلی یا بیوالکل می‌نامند که یک منبع تجدیدشدنی برای سوخت است و می‌تواند جایگزین مشتقات نفت خام شود. با این همه، از بیو الکل ۱۰۰ درصد نمی‌توان در ماشین‏های دیزلی بدون ایجاد تغییر در موتور ماشین استفاده کرد. متانول به عنوان حلال، ضدیخ و در تهیه سایر ترکیبات شیمیایی استفاده می‌شود.

۴۰ درصد از متانول تولیدی برای تهیه فرمالدئید استفاده می‌شود که آن هم در تهیه پلاستیک، تخته سه‌لایی، رنگ و مواد منفجره استفاده می‌شود. برای تغییر ماهیت اتانول صنعتی و جلوگیری از کاربرد آن به عنوان نوشیدنی، مقداری متانول به آن اضافه می‌کنند. دی متیل اتر از مشتقات متانول است که به جای CFCها در افشانه‌های آتروسل به عنوان پیشرانه استفاده می‌شود.

 

وضعیت عرضه و تقاضا متانول در جهان

در سال ۲۰۱۰ تقاضای جهانی متانول به ۴۹ میلیون تن رسید اما بر اساس پیش‌بینی‌ها (توسط IHS)، برآورد می‏ شود که تقاضای جهانی متانول در سال ۲۰۲۱ از مرز ۹۵ میلیون تن نیز بگذرد.

چین ۵۴ درصد ظرفیت تولید متانول و ۴۶ درصد تولید کل متانول جهان را در اختیار دارد. در سال ۲۰۰۰ تقاضای چین تنها ۱۲ درصد کل تقاضای دنیا را تشکیل می‏ داد، در صورتی که تقاضای امریکای شمالی ۳۳ درصد و اروپای غربی ۲۲ درصد بود. این در حالی است که پیش‌بینی می‏شود در سال ۲۰۲۱ تقاضای آسیای شمالی (بخش تحت تسلط چین) ۷۱ درصد تقاضای جهانی را در برگیرد و سهم امریکای شمالی ۹ درصد و اروپای غربی نیز ۸ درصد باشد. تراز عرضه و تقاضای متانول در بازارهای نوظهور به صورت نمودار زیر می‏ باشد.

متانول در ایران

در حال حاضر چهار مجتمع پتروشیمی شیراز، فن‌آوران، زاگرس و خارک در ایران این محصول را به صورت انبوه تولید می‌کنند به‌گونه‌ای که ایران به‌عنوان یکی از قطب‌های تولید متانول در جهان شناخته می‌شود و پتروشیمی زاگرس به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین مجتمع‌های تولیدی متانول در دنیا در حال فعالیت است.

ظرفیت تولید متانول ایران حدود ۵ میلیون تن است که عملیات اجرایی ۱۲ طرح جدید با پیشرفت‌های بین ۱۲ تا ۹۵ درصد در صنعت پتروشیمی در حال انجام بوده و پیش‌بینی می‌شود در صورت بهره‌برداری از این طرح‌ها با ظرفیت تولید سالانه حدود ۱۹ میلیون تن، در مجموع ظرفیت تولید متانول ایران به بیش از ۲۴ میلیون تن در سال افزایش پیدا کند.

بررسی عملکرد شرکت

معرفی شرکت

در راستای اجرای برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی کشور و به منظور دستیابی به بازارهای جهانی و کسب سهم مناسبی از بازار متانول، شرکت پتروشیمی زاگرس در سال ۱۳۷۹ تأسیس گردید. به منظور توانمندسازی شرکت برای رقابت در بازارهای جهانی و همچنین با توجه به وجود منابع غنی گاز در منطقه پارس جنوبی و موقعیت استراتژیک منطقه، زمینی به مساحت ۳۰ هکتار در منطقه ویژه انرژی پارس جنوبی، تملیک و مجتمع تولیدی این شرکت در بندر عسلویه احداث گردید. از سوی دیگر، طراحی مجتمع به گونه‌ای انجام شده است تا از حداکثر انرژی تولیدی در راکتورهای سنتز و همچنین انرژی بازیافتی در واحد ریفرمینگ برای تأمین انرژی مورد نیاز استفاده گردد و از این طریق در حدود ۲۰۵ تن بخار در ساعت با فشار ۴۰ بار تولید و به فروش رسد.

قرارداد انجام مهندسی پایه، تفصیلی، خرید تجهیزات با کنسرسیومی متشکل از شرکت‌های Lurgi آلمان و پیدک ایران منعقد شد و کلیه فعالیت‌های مربوط به اجرای عملیات ساختمان و نصب توسط پیمانکاران ایرانی انجام گردید. براساس قرارداد با شرکت‌های لورگی و پیدک، فاز اول از سال ۱۳۸۰ آغاز و با ظرفیت سالیانه یک میلیون و ششصد و پنجاه هزار تن متانول گرید AA در سال ۱۳۸۵ پایان یافت. با خاتمه عملیات اجرایی فاز دوم در سال ۱۳۸۸، شرکت پتروشیمی زاگرس با ظرفیت تولید سالانه سه میلیون و سیصد هزار تن در زمره پنج شرکت بزرگ تولیدکننده این محصول در دنیا قرار گرفت.

موضوع فعالیت شرکت

موضوع فعالیت شرکت، به موجب ماده ۲ اساسنامه عبارتست از احداث، راه‌اندازی، بهره‌برداری کارخانجات صنعتی به منظور تولید، بازاریابی، فروش، صدور محصولات پتروشیمی، ذخیره و صادرات و تبدیل‌ کلیه مواد پتروشیمی و فرآورده‏های فرعی و مشتقات ذیربط آن‏ها و کلیه فعالیت‏ های تولیدی، صنعتی، بازرگانی، فنی و مهندسی که به طور مستقیم یا غیرمستقیم مربوط به عملیات مذکور می‏ باشد.

 

ترکیب سهامداران

ترکیب سهامداران شرکت پتروشیمی زاگرس در تاریخ ۲۸/۰۵/۱۳۹۷ به شرح جدول زیر می‏ باشد.

 

سرمایه شرکت

تغییرات سرمایه پتروشیمی زاگرس از بدو تأسیس تاکنون مطابق جدول زیر است.

ترازنامه

ترازنامه شرکت پتروشیمی زاگرس به شرح جدول ۳ می‌باشد.

صورت سود وزیان

صورت سود وزیان شرکت مربوط به سال­ های ۱۳۹۳ تا ۱۳۹۶ و سه‌ماهه ۱۳۹۷ در جدول ۴ نمایش داده شده است.

روند سودآوری

سودآوری شرکت پتروشیمی زاگرس در سال مالی ۱۳۹۶ در مقایسه با سال­ های قبل افزایش داشته است که علت این امر افزایش نرخ فروش جهانی متانول و همچنین افزایش نرخ تبدیل ارز به ریال بوده است.

مفروضات

مفروضات مورد استفاده در محاسبات ارزش­ گذاری به صورت جدول ۵ می­ باشد.

وضعیت تولید شرکت

ظرفیت اسمی

مقدار تولید

تناژ محصولات تولیدی شرکت از سال ۱۳۹۲ لغایت ۱۳۹۷ به صورت تاریخی و از سال ۱۳۹۷ لغایت ۱۳۹۹ به صورت پیش‌بینی شده طبق جدول زیر می‏ باشد. تولید شرکت با توجه به نسبت تاریخی تولید به ظرفیت و فروش ۳ ماهه ابتدایی سال ۱۳۹۷ برآورد شده است.

وضعیت فروش

مقدار فروش

تناژ فروش شرکت با توجه به نسبت فروش به تولید سال ۱۳۹۶ و ۱۳۹۵ برآورد شده و نتایج در جدول ۸ ارائه شده است.

نرخ فروش

متوسط نرخ فروش متانول شرکت پتروشیمی زاگرس در ۳ ماه نخست سال ۱۳۹۷، در حدود ۳۳۰ دلار بوده است. برای پیش‏ بینی نرخ فروش این شرکت در ماه‏ های باقی مانده سال ۱۳۹۷، نرخ متانول برابر با ۳۵۰ دلار در نظر گرفته شده است. نرخ متانول داخلی نیز با توجه به نسبت تاریخی نرخ فروش داخلی به نرخ فروش صادراتی این شرکت برآورد شده است. نرخ فروش شرکت پتروشیمی زاگرس با توجه به مفروضات بیان شده در جدول ۹ نشان داده شده است.

مبلغ فروش

مبالغ فروش تاریخی و پیش‌بینی سال­ های آتی شرکت، به صورت جدول ۱۰ می‌باشد.

مواد اولیه مصرفی

مقدار مصرف مواد اولیه

در این قسمت میزان مصرف مواد اولیه شرکت، با توجه به نسبت تبدیل گاز خوراک و متانول برآورد شده است. جدول مقدار مواد اولیه مصرفی شرکت به شرح زیر می‏ باشد.

نرخ مواد مصرفی

نرخ گاز خوراک با توجه به پیش‌بینی نرخ نفت و با دلار مبادله‌ای ۳۸۰۰۰ ریال برآورد شده است که به صورت جدول ۱۲ می‏ باشد.

مبلغ مواد اولیه

مبلغ مواد اولیه مصرفی با توجه به مقدار مصرف و نرخ مواد که توضیح داده شد مطابق جدول زیر می‏ باشد.

هزینه دستمزد

هزینه دستمزد متناسب با نرخ رشد حقوق و دستمزد بر اساس تورم در نظر گرفته شده است.

هزینه سربار

هزینه سربار با در نظرگرفتن مقدار تولید و همچنین تورم محاسبه شده است.  مقدار استهلاک با توجه به بهای ‌تمام‌شده دارایی‌های ثابت و نرخ موثر آن محاسبه گردیده است.

بهای تمام‌شده کالای فروش­ رفته

با توجه به توضیحات و محاسبات بخش­ های قبل، بهای تمام­ شده کالای فروش ­رفته برای شرکت پتروشیمی زاگرس، به شرح جدول ۱۶ است.

هزینه­ های عمومی، اداری و فروش

هزینه­ های عمومی، اداری و فروش با در نظرگرفتن مبلغ فروش، تورم در سنوات آتی و رشد تاریخی آنها محاسبه شده ­اند.

سایر هزینه ­های عملیاتی

سایر درآمدها و هزینه­ های غیرعملیاتی

سایر درآمدهای غیرعملیاتی شرکت پتروشیمی زاگرس، برای سال­های آتی مطابق جدول ۱۹ می­باشد.

 

تسهیلات

با توجه به اینکه تسهیلات شرکت در سال ۱۳۹۵ تسویه شده است و پروژه در جریان نیز ندارد، مبلغ تسهیلات برای سنوات آتی صفر برآورد شده است.

پیش­بینی صورت سود و زیان

صورت سود و زیان شرکت، برای سال­ های آتی در جدول ۲۱ ارائه شده است.

 

ارزش‌گذاری

بتای شرکت با استفاده از بتای سایر شرکت­ های گروه پتروشیمی که نوع فعالیت آنها با پتروشیمی زاگرس یکی است تخمین زده شده و صرف ریسک سهام از سایت­ های معتبر بین­ المللی استخراج شده است. نرخ بازده مورد انتظار سهام­داران با استفاده از فرمول CAPM و نرخ میانگین موزون هزینه سرمایه با استفاده از وزن سالانه حقوق صاحبان سهام و بدهی­های شرکت محاسبه شده است.

ارزش­گذاری شرکت پتروشیمی زاگرس (سهامی عام) با روش تنزیل سود تقسیمی مطابق جدول ۲۲ است. نسبت تقسیم سود برای سال­ های مورد پیش‌بینی با توجه به روند تاریخی آن برابر ۹۴% در نظر گرفته شده است.

 

تحلیل حساسیت

در ارزش‌گذاری ارائه شده نرخ دلار خوراک ۳۸,۰۰۰ در نظر گرفته است که در این صورت سود هر سهم برابر می‌شود با  ۱۳,۵۳۰ ریال، لازم به ذکر است برای بررسی تاثیر آزادسازی نرخ خوراک بر سودآوری شرکت، در سناریو ثانویه با فرض نرخ دلار ۷۰,۳۴۲ (بر مبنای درصدی از نرخ دلار آزاد ۸۱,۰۰۰)، سود هر سهم شرکت برابر ۱,۰۳۴۰ ریال می‌شود. در جدول زیر تاثیر نرخ‌های مختلف دلار آزاد (برای محاسبه مبلغ فروش) و نرخ متانول بر سود هر سهم نشان داده شده است.

 

لازم به توضیح است که نرخ خوراک در جدول فوق معادل ۳۸،۰۰۰ در نظر گرفته شده است.

دیدگاهتان را بنویسید