تحلیل بنیادی شرکت ذوب آهن اصفهان

 معرفی صنعت فولاد

فولاد یکی از کالاهای مهم و تأثیرگذار در رشد و توسعه صنعتی کشورها است. این کالا بعد از نفت و گاز دومین کالای پر‌حجم تجارت جهانی را تشکیل می­دهد و تعداد زیادی از صنایع پایه از قبیل حمل­و­نقل، ساختمان، ساخت ماشین‌آلات، معدن و دیگر صنایع مرتبط با تولید و انتقال انرژی، به صنعت فولاد وابسته هستند. از این رو بهبود و توسعه صنعت فولاد از اهمیت ویژه­ای در توسعه اقتصادی کشورها برخوردار است.

ایران دارای ذخایر فراوان سنگ‌آهن بوده و در تولید سنگ‌آهن رتبه دهم جهان را دارد و از سوی دیگر از حیث ذخایر گاز طبیعی در جایگاه دوم جهان قرار دارد، اما به دلایل متعدد به جایگاه شایسته خود در تولید فولاد دست نیافته است. نامتوازن بودن زنجیره تولید فولاد به‌عنوان مهم‌ترین دلیل این عدم توفیق مطرح است و برای رفع این نقیصه به برنامه­ریزی­های دقیق و اصولی در آینده نیاز است. استفاده از آهن و فولاد به هزاره سوم قبل از میلاد می­رسد. اما تولید محصولات فولادی به روش‌های جدید و به شکل امروزی، از قرن ۱۹ میلادی شروع شد. با توسعه تکنولوژی در این دوره که عصر انقلاب صنعتی نامیده می­شود، کاربردهای جدیدی برای استفاده از آهن و فولاد در بخش‌های مختلف نظیر راه آهن، صنایع اتومبیل­سازی، هواپیماسازی، کشتیرانی و سایر بخش‌ها به وجود آمد که تا امروز نیز در حال رشد بوده و نه تنها دامنه آن‌ها روز به روز گسترش یافته، بلکه تنوع عظیمی در صنعت فولاد ایجاد کرده­اند.

به آلیاژهای آهنی که بین ۲ هزارم درصد تا حدود ۲ درصد کربن داشته باشند، فولاد اطلاق می‌شود که می­تواند شامل عناصر آلیاژی دیگری نیز باشد. خواص فولاد به درصد کربن موجود در آن، عملیات حرارتی انجام شده بر روی آن و فلزهای آلیاژدهنده موجود در آن بستگی دارد. از فولادی که بین ۲ هزارم درصد تا ۲ دهم درصد کربن داشته باشد برای ساختن سیم، لوله و ورق فولادی استفاده می‌شود. فولادی که بین ۰٫۲ تا ۰٫۶ درصد کربن دارد برای ساختن ریل، دیگ بخار و قطعات ساختمانی بکار می­رود، و از فولادی که از ۰٫۶ تا ۲ درصد کربن داشته )فولاد سخت( برای ساخت ابزارآلات، فنر و کارد و چنگال استفاده می‌شود.

فولاد از نظر کاربرد به دو نوع ساختمانی و ابزارسازی تقسیم می‌شوند. فولادهای ساختمانی به فولادهایی می‌گویند که از آن‌ها می­توان به‌عنوان مواد اولیه برای ساختمان اسکلت­های فلزی، اسکلت پل­ها و همچنین برای ساختن قطعات وسایل نقلیه، دستگاه­ها، ماشین­آلات، اجزای ماشین(پیچ و مهره، میله و محور و…) استفاده کرد. امروزه حدود ۹۰ درصد محصولات کارخانه­های فولادسازی را فولادهای ساختمانی تشکیل می­دهند. فولادهای ابزارسازی به فولادهایی گفته می­شود که از آن‌ها در ساختن ابزارهای براده­برداری و برش (مانند چکش، تیغه­های دستگاه خم­کن، سنبه­های خم وکشش، قالب­های کوره­کاری، قالب­های ریخته­گری و…) استفاده می­شود. در انتخاب فولادهای ابزارسازی، استحکام کششی و انبساط چندان مورد توجه نیست بلکه بیشتر قابلیت برش و سختی آن‌ها مطرح است. این فولادها برحسب درصد عناصر موجود در آن‌ها، به فولادهای ابزارسازی غیرآلیاژی، کم آلیاژ و پرآلیاژ تقسیم می‌شوند.

  تولید جهانی فولاد

تولید جهانی فولاد در سال ۱۹۰۰، در حدود ۲۸ میلیون تن بوده است. این مقدار با بیش از ۶ برابر افزایش، به رقم ۱۸۹ میلیون تن در سال ۱۹۵۰ رسیده و درنهایت به ۱،۶۸۹ میلیون تن در سال ۲۰۱۷ میلادی افزایش‌یافته است. اگر میانگین میزان تولید فولاد سالیانه در اقتصاد جهانی در بازه­های ده‌ساله در نظر گرفته شود، در تمامی این دوران، تولید فولاد علی­رغم مواجه‌شدن با نوسانات، بخصوص در سال­هایی که بحران مالی جهانی رخ‌داده است، روندی رو به رشد و صعودی داشته است. میزان رشد ده‌ساله فولاد در دهه ۶۰ و ۵۰ میلادی از بقیه دهه­ها بیشتر بوده است و آمار حکایت از آن دارد که در دو دهه اخیر نیز، رشد فولاد، قابل‌توجه و بیشتر از ۴۰ درصد بوده است.

۵۹ برابر شدن تولید فولاد در طی ۱۱۵ سال گذشته، نشان از اهمیت بالای این صنعت و نقش آن در اقتصاد جهانی دارد. می­توان گفت، در ۶۰ سال گذشته، روند تولید فولاد جهان سیر صعودی داشته است اما از سال ۲۰۰۰ به بعد و با ظهور کشور چین در عرصه تولید فولاد، این افزایش با شیب تندتری صورت گرفته است.

سال ۲۰۰۸ میلادی، ازجمله سال­هایی بوده است که با بروز بحران مالی، رشد اقتصاد جهانی به‌شدت تحت تأثیر قرار گرفته است. این بحران از بخش مسکن آمریکا شروع شد و سپس به‌تمامی کشورهای توسعه‌یافته و کشورهای دارای رابطه مالی و تجاری قابل‌توجه با کشورهای بحران‌زده گسترش یافت. در اثر این بحران، تولید فولاد تنها در مناطق خاورمیانه و آسیا، همچنان در مسیر رشد خود باقی ماند و سایر مناطق تحت تأثیر بحران قرار گرفتند. کشورهای CIS و آمریکای شمالی با کاهش ۸ و ۵٫۵ درصدی، بیشترین کاهش تولید فولاد را در این سال تجربه کردند.

با توجه به نمودار فوق، از سال ۱۹۷۰ تا سال ۲۰۰۰ میلادی، تولید فولاد جهان به‌طور متوسط حدود ۱٫۲ درصد رشد داشته است اما از سال ۲۰۰۰ به بعد، رشد صنعت فولاد به سالیانه ۵ درصد رسید که عمدتاً به خاطر افزایش تصاعدی تولید فولاد کشور چین بوده است، به‌طوری‌که در برخی از سال‌ها نرخ رشد تولید فولاد این کشور به بیش از ۲۵ درصد می‌رسید.

  سرانه مصرف فولاد

طبق چشم‌اندازی که برای سال ۱۴۰۴ در نظر گرفته‌شده است، انتظار می­رود تولید فولاد به ۵۵ میلیون تن در سال افزایش یابد. برای رسیدن به این هدف، باید سرانه مصرف فولاد را در کشور افزایش داد، بدین‌صورت که از ۲۳۸ کیلوگرم به ۴۰۰ کیلوگرم برسد.

با توجه به نمودار فوق، سرانه مصرف فولاد ایران در ۶ سال گذشته با کاهش ۱۵ درصدی به رقم ۲۳۸٫۷ کیلوگرم رسیده که از میانگین مصرف کشورهای خاورمیانه معادل ۲۵۲ کیلوگرم به ازای هر نفر کمتر است.  این اختلاف، عمدتا ناشی از رکود و توقف طرح­های زیربنایی می­باشد. این در حالی است که در همین بازه زمانی، سرانه مصرف فولاد ترکیه با رشد ۳۱ درصدی به ۴۲۸ کیلوگرم رسیده است.

تولید و مصرف فولاد خام در ایران

در بررسی روند تولید فولاد خام کشور از سال ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۶ مطابق نمودار زیر، مشاهده می­شود که میزان تولید فولاد خام کشور از سال ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۳ صعودی بوده و به تقریبا ۱۷ میلیون تن رسیده است؛ اما در سال ۱۳۹۴ بدون تغییر و در سال ۱۳۹۵ و ۱۳۹۶ به ترتیب با رشد کم‌سابقه ۱۰ و ۱۹درصدی، به ۱۸٫۴ و ۲۱٫۸ میلیون تن رسیده است.

با توجه به نمودار فوق به دلیل بهره‌برداری از طرح‌های افزایش ظرفیت تولید فولاد خام روند تولید سال‌های اخیر صعودی بوده است اما در مقابل با کاهش تقاضای محصولات نهایی، روند تولید محصولات نهایی فولادی نتوانسته مانند فولاد خام همواره افزایشی باشد.

مصرف ظاهری از حاصل جمع تولید و واردات با کسر صادرات هر محصول بدست می­آید. این در حالی است که برای بدست آوردن مصرف واقعی هر محصول مصرف ظاهری آن را با تغییرات موجودی انبار آن تعدیل می­کنند.

مصرف ظاهری فولاد خام مطابق نمودار زیر بر اساس گزارش انجمن فولاد ایران، از سال ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۶ ارائه می­گردد:

لازم به ذکر است از سال ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۲ هر ساله مصرف فولاد خام بالاتر از  تولید آن‌ها بوده است، اما با افزایش تولید فولاد خام و کاهش تولید محصولات نهایی و تقاضای فولاد در کشور، از سال ۱۳۹۳، تولید فولاد خام بیشتر از مصرف آن‌ها شده است. لازم به ذکر است که مازاد تقاضای (مصرف) فولاد خام کشور هر ساله در حال افزایش است.

 مقدار صادرات و واردات فولاد خام

نمودار زیر مقدار واردات و صادرات فولاد خام کشور را نشان می­دهد.

همان‌طور که در نمودار فوق مشخص است، در سال­های ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۲ مقدار واردات فولاد خام به کشور بالاتر از صادرات آن بوده است. اما با افزایش توان تولیدی فولاد خام کشور (در این سال­ها بسیاری از طرح­های توسعه­ای تولید فولاد در کشور به بهره­برداری رسیده است) و همچنین کاهش تقاضای فولاد خام در کشور به دلیل رکود اقتصادی مخصوصا صنایع ساختمانی و خودرو؛ و رشد تقاضا در کشورهای همسایه ازجمله عراق، مقدار صادرات فولاد خام کشور افزایش پیدا کرده و در مقابل واردات آن با کاهش همراه بوده است. همان‌طور که در نمودار فوق قابل مشاهده است، در سنوات اخیر مقدار صادرات با رشد بسیار قابل‌توجه همراه بوده است.

نمودار زیر واردات و صادرات محصولات فولادی کشور را نشان می­دهد؛ اما نکته قابل‌توجه این است که با توجه به نبود برخی اطلاعات در برخی از سال­ها، به‌منظور حفظ قابلیت مقایسه، نمودار زیر مقدار واردات و صادرات مجموع تیرآهن، میلگرد و انواع ورق­های فولادی را نشان داده و سایر محصولات فولادی در نظر گرفته نشده­اند.

 معرفی شرکت

گروه شامل شرکت سهامی ذوب آهن اصفهان (سهامی عام) به عنوان شرکت اصلی و شرکت‌های فرعی آن است. به استناد ماده یک قانون تشکیل ذوب آهن اصفهان مورخ ۲۳ دی ماه ۱۳۳۸، اجازه داد شده برای بهره‌برداری از معادن مربوط به صنعت ذوب آهن و تأمین مواد اولیه مورد لزوم آن و ایجاد کارخانه‌های مربوط به ذوب آهن، تهیه فولاد، توزیع و فروش محصولات بدست آمده، سازمانی مستقل و وابسته به وزارت صنایع و معادن بنام سازمان ذوب آهن ایران تشکیل و طبق اصول بازرگانی اداره گردد. متعاقب انجام عملیات فوق، شرکت سهامی ذوب آهن اصفهان در تاریخ ۳۱/۰۶/۱۳۵۳ تحت شماره ۱۴۵ به اداره ثبت شرکت‌های زرین شهر انتقال یافته است. در سال ۱۳۸۳ ضمن تصویب اساسنامه جدید، شخصیت حقوقی شرکت به سهامی عام تغییر یافته و به موجب صورت‌جلسه مجمع عمومی فوق العاده مورخ ۱۷/۱۱/۱۳۸۳ مرکز اصلی شرکت از زرین شهر به اصفهان – بلوار سعدی –  مقابل پل مارنان پلاک ۱۷۸ انتقال داده شده است. بر اساس نامه شماره ۳۰۵/ب/۹۰ مورخ ۲۹/۰۶/۱۳۹۰ شرکت فرابورس ایران، هیئت پذیرش فرابورس با پذیرش شرکت سهامی ذوب آهن اصفهان و درج نماد با عنوان “ذوب” در بازار فرابورس موافقت و سازمان ایمیدرو عرضه ۱۰ درصد کل سهام را از طریق عرضه اولیه در بازار فرابورس تعهد نموده است. در سال ۱۳۹۰ اساسنامه جدید شرکت منطبق با ضوابط بورس تهیه و به تأیید سازمان بورس رسیده و مراتب تحت شماره ثبت ۹۸۱۹/ث مورخ ۲۳/۳/۱۳۹۱ در اداره ثبت شرکت‌های اصفهان به ثبت رسیده است. از بهمن ماه سال ۱۳۹۱ با توجه به تعلق ۵۶ درصد سهام شرکت به سازمان تأمین اجتماعی، شرکت سهامی ذوب آهن اصفهان از جمله شرکت‌های تابعه آن سازمان می‌باشد.

  فعالیت اصلی

موضوع فعالیت شرکت طبق ماده ۲ اساسنامه عبارتست از ” انجام عملیات ذوب و ریخته‌گری و نورد فلزات آهنی و فولادهای آلیاژی جهت تولید انواع مقاطع هندسی استاندارد و تولید ورق، ارائه خدمات کالیبراسیون تجهیزات، احداث و بهره‌برداری و اداره کارخانه‌ها و تأسیسات و تجهیزات مربوطه و صنایع وابسته، انجام عملیات بازرگانی از قبیل خرید، فروش کالا و خدمات و صادرات و واردات، سرمایه‌گذاری در شرکت‌های دولتی و خصوصی، انجام فعالیت‌های ورزشی همگانی و قهرمانی، ایجاد موسسات کارگزاری و یا اخذ نمایندگی آن در سازمان بورس اوراق بهادار و به‌طور کلی هر نوع فعالیت در راستای اهداف شرکت می‌باشد.

بهره‌برداری از کارخانه در سال ۱۳۵۱ شروع شده و در حال حاضر باتوجه به پروانه بهره‌برداری شرکت که سالانه تمدید می‌شود تولید شرکت جمعا بالغ بر ۲،۸۷۰،۰۰۰ تن محصولات فولادی و مقدار ۶۰۰،۰۰۰ تن شمش چدن می‌باشد. فعالیت اصلی شرکت سهامی ذوب آهن اصفهان طی سال مورد گزارش تولید و فروش فلزات آهنی و فولادهای آلیاژی و فعالیت شرکت‌های فرعی عمدتا در زمینه‌های استخراج و فرآوری و تغلیظ ذغالسنگ، تولید و نصب انواع عایق و ارائه خدمات و امور بازرگانی است.

 ترکیب سهامداران

ترکیب سهامداران دارای مالکیت بیش از ۱ درصد سهام شرکت طبق صورت مالی ۹ ماهه منتهی به ۳۰/۰۹/۱۳۹۷ به شرح جدول زیر می‌باشد.

سرمایه شرکت

سرمایه شرکت در بدو تأسیس مبلغ ۱ میلیون ریال (شامل تعداد ۱،۰۰۰ سهم به ارزش اسمی هر سهم ۱،۰۰۰ ریال) بوده که طی چند مرحله به مبلغ ۶۱،۵۰۳،۵۳۹ میلیون ریال (شامل تعداد ۶۱،۵۰۳،۵۳۸،۵۵۴ سهم به ارزش اسمی هر سهم ۱،۰۰۰ ریال) افزایش یافته است.

ترازنامه

ترازنامه شرکت ذوب آهن اصفهان برای سال‌های ۱۳۹۳ تا ۱۳۹۶ به شرح جدول ذیل می‌باشد:

صورت سود و زیان

جدول زیر صورت سود و زیان شرکت را برای سال­های ۱۳۹۶-۱۳۹۳ به نمایش می­گذارد:

 

جدول زیر حاشیه سود تاریخی شرکت را نمایش می‌دهد:

پیش‌بینی عملکرد شرکت ذوب آهن اصفهان

مفروضات کلی

مفروضات کلی متغیرهای اقتصادی مورد استفاده در این گزارش برای سنوات آتی در جدول زیر نشان داده‌شده است:

نرخ تورم مورد استفاده برای سال‌های ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۰ بر اساس گزارش ارائه شده توسط صندوق بین‌المللی پول (IMF) است. نرخ ارز بر اساس تفاوت تورم ایران و آمریکا برای سنوات آتی برآورد شده است. قیمت جهانی فولاد برای سال ۱۳۹۷ با توجه به نرخ‌های اعلام شده در نشریه Metal Bulletin و برای سنوات آتی متناسب با تورم چین محاسبه شده است.

درآمد عملیاتی

تولید شرکت ذوب آهن اصفهان با توجه به نسبت تولید به ظرفیت و ضریب تبدیل محصولات محاسبه شده و سپس با استفاده از نسبت فروش به تولید مقدار فروش شرکت برآورد شده است. فروش مقداری شرکت برای سال ۱۳۹۷ با توجه به صورت مالی ۹ ماهه شرکت برآورد شده است. لازم به توضیح است با توجه به بهره‌برداری پروژه تعمیرات اساسی کوره بلند۱ در سال ۱۳۹۸ میزان تولید چدن مذاب افزایش می‌یابد که موجب افزایش تولید شمش فولادی، محصولات نورد شده و شمش چدن می‌شود. بنابراین فروش مقداری نیز با توجه به افزایش تولید در سال ۱۳۹۸ افزایش یافته است. میزان فروش صادراتی و داخلی با توجه به نسبت تاریخی آن برای سنوات آتی محاسبه شده است. فروش محصولات فرعی نیز باتوجه به اینکه مقدار فروش آن در صورت مالی ۶ ماهه و ۹ ماهه شرکت عنوان نشده است پیش‌بینی نشده است.

برآورد نرخ فروش محصولات با توجه به نسبت تاریخی هر یک از محصولات به نرخ شمش فولاد خوزستان انجام شده است. همچنین پیش‌بینی نرخ فروش سال ۱۳۹۷ با در نظر گرفتن نرخ فروش محقق شده صورت مالی ۹ ماهه منتهی به ۳۰/۰۹/۱۳۹۷ شرکت محاسبه شده است. نسبت نرخ فروش صادراتی به داخلی تاریخی نیز مبنای محاسبه نرخ فروش صادراتی محصولات قرار گرفته است که به شرح جدول ذیل می‌باشد:

مبلغ فروش شرکت با توجه به جداول فوق به صورت زیر پیش‌بینی می‌شود. لازم به توضیح است مبلغ فروش محصولات فرعی با استفاده از نسبت تاریخی مبلغ فروش محصولات فرعی به کل فروش برآورد شده است.

مواد مستقیم مصرفی

عمده مواد مستقیم مصرفی را سنگ آهن و ذغالسنگ تشکیل می‌دهد پیش‌بینی مقدار مواد مستقیم مصرفی با توجه به نسبت تاریخی تبدیل مواد اولیه برآورد شده است. لازم به توضیح است مقدار کک خریداری شده با توجه به بهره‌برداری پروژه تزریق پودر ذغال به کوره بلندها از سال ۱۳۹۸ کاهش یافته است.

نرخ مواد مستقیم مصرفی با توجه به نسبت تاریخی هریک از مواد مصرفی به شمش فولاد خوزستان برآورد شده است لازم به توضیح است نرخ سال ۱۳۹۷ با درنظر گرفتن صورت مالی ۹ ماهه منتهی به ۳۰/۰۹/۱۳۹۷ برآورد شده است.

با توجه به برآوردهای صورت گرفته مبلغ مواد اولیه مصرفی به شرح جدول زیر می‌باشد.

هزینه دستمزد

هزینه دستمزد شامل ۳ بخش دستمزد مستقیم، دستمزد غیر مستقیم و دستمزد بخش عمومی، اداری و فروش است که با توجه به تعداد پرسنل و رشد سرانه حقوق کارکنان بین بخش‌های مختلف به نسبت تاریخی تسهیم شده است و به شرح جدول زیر است.

هزینه سربار

هزینه دستمزد غیر مستقیم با توجه به جداول فوق جاگذاری شده است. هزینه استهلاک نیز با توجه به نرخ مؤثر استهلاک برآورد شده است. سایر اقلام سربار با استفاده از تغییرات تولید و نرخ تورم پیش‌بینی شده است.

بهای تمام شده درآمدهای عملیاتی

مواد مستقیم، دستمزد مستقیم و سربار مطابق توضیحات فوق در جدول قرار گرفته است. موجودی کالای در جریان ساخت نیز با توجه به مجموع هزینه ساخت برآورد شده است.

هزینه عمومی، اداری و فروش

هزینه پرسنلی و استهلاک مانند قسمت قبل محاسبه شده است. سایر اقلام هزینه عمومی، اداری و فروش نیز با استفاده از تورم و مبلغ فروش برآورد شده است. در نهایت هزینه عمومی، اداری و فروش برای سنوات آتی به شرح جدول زیر می‌باشد.

خالص سایر درآمد (هزینه)های عملیاتی

سود و زیان تسعیر ارز و سایر درآمدهای عملیاتی در سال ۱۳۹۷ با توجه به صورت مالی ۹ منتهی به ۳۰/۰۹/۱۳۹۷ محاسبه شده است. انحراف ظرفیت نیز با توجه به تفاوت میزان تولید و ظرفیت و هزینه ساخت هر واحد محاسبه شده است.

خالص سایر درآمد (هزینه)های غیرعملیاتی

سود سپرده بانکی با استفاده از نسبت تاریخی آن به موجودی نقد محاسبه شده است. سایر اقلام نیز با توجه به میزان فروش و نرخ تورم برآورد شده است.

 

هزینه مالی

طبق اطلاعیه افشای اطلاعات با اهمیت مورخ ۱۸/۱۰/۱۳۹۷ (منتشر شده در سایت کدال) مبنی بر دریافت تأییدیه سازمان تأمین اجتماعی در خصوص تهاتر مبلغ ۲۴،۰۰۹،۱۵۸ میلیون ریال از بدهی‌های بانکی شرکت با مطالبات سازمان تأمین اجتماعی از دولت، لذا هزینه مالی شرکت ذوب آهن اصفهان با فرض تحقق این امر برآورد گردیده است.

صورت سود و زیان

صورت سود و زیان سنوات آتی شرکت ذوب آهن اصفهان با توجه به برآوردهای صورت گرفته به شرح جدول ذیل می‌باشد.

لازم به توضیح است سود هر سهم سال ۱۳۹۸ با فرض ادامه دار شدن رویه فروش شرکت مطابق سه ماهه سوم سال ۱۳۹۷ (کاهش مقدار فروش صادراتی) و ثبات سایر عوامل محاسباتی سود هر برای سال ۱۳۹۸ معادل  ۵۶۵ ریال برآورد می‌گردد.

تحلیل حساسیت

با توجه به اینکه سودآوری شرکت ذوب آهن اصفهان به نرخ فروش محصولات و در نتیجه قیمت جهانی فولاد و نرخ ارز بستگی دارد، در این بخش به بررسی تأثیر تغییرات نرخ دلار و فولاد بر سود هر سهم در سال ۱۳۹۸ پرداخته شده است.

 

 

برای دانلود فایل pdf   اینجا کلیک کنید

 

دیدگاهتان را بنویسید